Ziwopsezo zosaoneka, pezani wakupha wosaoneka m'madzi

Mlonda Wanzeru, Gwero la Moyo

Chifukwa cha kufulumira kwa mafakitale ndi kukula kwa mizinda, kutayidwa kwa zinyalala kwadzetsa kuipitsa kwakukulu kwa chilengedwe cha madzi ndi madzi. Madzi otayidwa a m'mafakitale osakonzedwa kapena osakonzedwa bwino komanso zinyalala zapakhomo zili ndi zinthu zambiri zovulaza, monga zitsulo zolemera, zoipitsa mankhwala ndi tizilombo toyambitsa matenda. Zinthuzi sizimangowononga bwino chilengedwe cha madzi, zomwe zimapangitsa kuti madzi a m'madzi afalikire komanso kuchepetsa zamoyo zosiyanasiyana, komanso zimawopseza chitetezo cha madzi akumwa, zimalepheretsa chitukuko chokhazikika cha ulimi, usodzi ndi mafakitale, komanso zimawonjezera ndalama zoyendetsera anthu komanso kubwezeretsa chilengedwe. Chifukwa chake, kulimbikitsa njira zowunikira ndi kupewa kuipitsa madzi ndikofunikira kwambiri pakuwonetsetsa kuti madzi ali otetezeka, kusunga chilengedwe komanso kukhazikika kwa anthu..

NTCHITO

01 Kuwunika ubwino wa madzi otayira madzi

Malo otulukira madzi ndi njira yolunjika yolowera madzi achilengedwe m'madzi. Chifukwa chake, kuyang'anira bwino ubwino wa madzi pamalo otulukira madzi ndi njira yofunika kwambiri yowongolera magwero a kuipitsa madzi ndikuwonetsetsa kuti madzi ali bwino m'madzi apansi pamadzi. Kuyang'anira malo otulukira madzi nthawi zambiri kumayang'ana malo otulutsira madzi monga malo oyeretsera madzi a m'matauni, malo otulutsira madzi m'mafakitale, ndi malo otulutsira madzi amvula. Kudzera mu kuyang'anira nthawi zonse kapena mosalekeza, n'zotheka kuonetsetsa kuti madzi otulutsira madzi akukwaniritsa miyezo ya dziko kapena ya m'deralo, ndikuzindikira mwachangu ndikukonza madzi otulutsira madzi ambiri.

• Kufunika kwa okosijeni wa mankhwala (COD): chizindikiro chofunikira choyezera kuchuluka kwa zinthu zachilengedwe m'madzi.
• Kufunika kwa mpweya wa m'thupi (BOD): kumasonyeza kuchuluka kwa zinthu zachilengedwe zomwe zimawola m'madzi.
• Ammonia nayitrogeni (NH₃-N): Imayesa kuchuluka kwa mankhwala a nayitrogeni m'madzi. Kuchuluka kwambiri kungayambitse kufalikira kwa madzi m'madzi.
• Phosphorus yonse (TP): Mofanana ndi ammonia nayitrogeni, phosphorous yochulukirapo ingayambitsenso kufalikira kwa madzi m'madzi.
• Zolimba zosungunuka (SS): Zimasonyeza zinthu zolimba zosasungunuka m'madzi, monga sediment, tinthu tachilengedwe, ndi zina zotero.
• pH value: Imayesa pH ya madzi. Kukwera kwambiri kapena kutsika kwambiri kumakhudza kupulumuka kwa zamoyo zam'madzi.
• Mpweya Wosungunuka (DO): Wofunika kwambiri pakusunga zachilengedwe zam'madzi, DO yochepa ingayambitse kuphedwa kwa nsomba.

02. Kuyang'anira ubwino wa madzi kumtunda ndi kumunsi kwa mitsinje

Mitsinje ndiyo imayambitsa madzi pamwamba, ndipo momwe madzi alili m'madera osiyanasiyana pamwamba ndi pansi pa mtsinje zimasonyeza mwachindunji momwe madzi alili m'chigwa. Ubwino wa madzi m'chigwacho umatsimikiza chitetezo cha madzi m'madera otsika; pomwe ubwino wa madzi m'chigwacho umawonetsa bwino kuchuluka kwa kuipitsa kwa chigwacho chonse. Kudzera mu kuyang'anira kwa nthawi yayitali magawo angapo pamwamba ndi pansi pa mtsinjewo, kukula ndi kuchuluka kwa mphamvu ya magwero oipitsa zitha kuyesedwa, kupereka maziko asayansi opangira njira zoyenera zoyendetsera madzi ndi kuteteza madzi.

• Magawo achikhalidwe a khalidwe la madzi: kuphatikizapo pH, kutentha, conductivity, dissolved oxygen (DO), turbidity, ndi zina zotero. Magawo awa amatha kumvetsetsa mwachangu zinthu zoyambira zakuthupi ndi zamakemikolo za m'madzi.
• Mchere wa zakudya: monga ammonia nayitrogeni (NH₃-N), nitrate (NO₃), nitrite (NO₂), ndi phosphorous yonse (TP), yomwe imagwiritsidwa ntchito poyesa chiopsezo cha eutrophication m'madzi.
• Zinthu zoipitsa zachilengedwe: monga kufunika kwa okosijeni wa mankhwala (COD) ndi kufunika kwa okosijeni wa mankhwala (BOD), zomwe zimagwiritsidwa ntchito poyesa kuchuluka kwa kuipitsidwa kwa zinthu zachilengedwe.

03 Kuwunika ubwino wa madzi m'nyanja ndi m'malo osungira madzi

Nyanja ndi malo osungira madzi si malo osungira madzi abwino okha komanso ndi malo osungira madzi akumwa m'mizinda ndi m'midzi yambiri. Popeza atsekedwa pang'ono, akaipitsidwa, kuchira kumakhala kovuta. Chifukwa chake, kutsatira ndi kuyang'anira ubwino wa madzi m'madzi awa kwa nthawi yayitali ndikofunikira, makamaka pankhani monga kuipitsidwa kwa madzi ndi kuipitsidwa kwa zitsulo zolemera. Kuphatikiza apo, ubwino wa madzi m'madzi ndi m'malo osungira madzi umasintha pang'onopang'ono, koma akawonongeka, amatha kukhala ndi zotsatirapo za nthawi yayitali pa zachilengedwe ndi thanzi la anthu.

• Mchere wa zakudya: monga ammonia nayitrogeni (NH₃-N), nitrate (NO₃), nitrite (NO₂), ndi phosphorous yonse (TP), yomwe imagwiritsidwa ntchito poyesa chiopsezo cha eutrophication m'madzi.
• Kuwonekera: Poyesa kuwonekera bwino kwa madzi, kuchuluka kwa dothi ndi algae m'madzi kungayesedwe mwanjira ina.
• Mpweya Wosungunuka (DO): Ndi wofunikira kwambiri pakusunga zachilengedwe zam'madzi, makamaka nthawi yotentha kwambiri m'chilimwe. Mpweya wosungunuka pang'ono ungayambitse imfa ya nsomba. pH: Imayesa pH ya madzi. Kukwera kwambiri kapena kutsika kwambiri kumakhudza kupulumuka kwa zamoyo zam'madzi.
• Zinthu zoipitsa zachilengedwe: monga kufunika kwa okosijeni wa mankhwala (COD) ndi kufunika kwa okosijeni wa mankhwala (BOD), zomwe zimagwiritsidwa ntchito poyesa kuchuluka kwa kuipitsidwa kwa zinthu zachilengedwe.

04 Kuwunika khalidwe la madzi apansi pa nthaka

Popeza madzi obisika ndi ofunika kwambiri, madzi apansi panthaka amagwira ntchito yofunika kwambiri pakusunga chilengedwe komanso kukwaniritsa zosowa za madzi a anthu. Komabe, madzi apansi panthaka amatha kuipitsidwa ndi feteleza waulimi, kutayikira kwa mankhwala ophera tizilombo, kutayikira kwa madzi otayidwa m'mafakitale ndi zina. Chifukwa cha kuchepa kwa kubwezeretsanso madzi apansi panthaka, akaipitsidwa, kuchira kumakhala kovuta kwambiri. Chifukwa chake, kuyang'anira kwa nthawi yayitali ubwino wa madzi apansi panthaka kungapereke chenjezo loyambirira la zoopsa zomwe zingachitike chifukwa cha kuipitsidwa kwa nthaka ndikuteteza madzi amtengo wapataliwa.

• Magawo achikhalidwe a khalidwe la madzi: kuphatikizapo pH, conductivity, dissolving (DO), kutentha, ndi zina zotero, zomwe zimagwiritsidwa ntchito poyesa mphamvu zoyambira ndi zamankhwala za madzi apansi panthaka.
• Mchere wa zakudya: monga ammonia nayitrogeni (NH₃-N), nitrate (NO₃), nitrite (NO₂), ndi phosphorous yonse (TP), yomwe imagwiritsidwa ntchito poyesa ngati madzi apansi panthaka aipitsidwa ndi magwero a ulimi omwe si a point.
• Zitsulo zolemera: monga lead, mercury, cadmium, chromium, ndi zina zotero, makamaka m'madera omwe akukhudzidwa ndi ntchito zamafakitale.
• Ma organic compounds osinthasintha (VOCs): monga benzene, toluene, xylene, ndi zina zotero, nthawi zambiri amapezeka pafupi ndi petrochemical, kupanga zamagetsi ndi mafakitale ena.
• Ma semi-volatile organic compounds (SVOCs): Monga polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHS), polychlorinated biphenyls (PCBs), ndi zina zotero. Zinthuzi zimakhala zokhazikika bwino m'chilengedwe ndipo zimakhala zovuta kuziwononga.

Kusonkhanitsa ndi kutumiza

Pofuna kutsimikizira kulondola ndi kugwira ntchito nthawi yomweyo kwa kuwunika kuipitsidwa kwa madzi, masensa opanda zingwe akuyenera kuyikidwa. Mingkong imagwiritsa ntchito masensa olondola kwambiri poyesa magawo a khalidwe la madzi (monga COD, BOD, ammonia nitrogen, phosphorous yonse, ndi zina zotero) kuzungulira malo otulukira kapena mapiri akumtunda ndi akumunsi a mtsinje. (zitsulo zolemera, ndi zina zotero), zidazi zimathandizira njira zitatu zolumikizirana za Netcom 4G kapena NB kuti zipeze deta yowunikira ku nsanja yowunikira kudzera pa netiweki yopanda zingwe ya 4G kapena NB, kuonetsetsa kuti nsanja yowunikira ndi ogwiritsa ntchito mafoni atha kupeza chidziwitso cholondola cha khalidwe la madzi munthawi yake, kuti aziyang'anira bwino komanso kupereka maziko olimba opangira zisankho.

Kufunika kwa zomangamanga

1. Onetsetsani kuti madzi ali otetezeka

Kuwunika nthawi yeniyeni ubwino wa madzi m'njira zotulutsira madzi kumaonetsetsa kuti madzi akumwa ndi otetezeka, kumateteza thanzi la anthu komanso kupewa kufalikira kwa matenda.

2. Limbikitsani kuteteza chilengedwe

Kuchepetsa mpweya woipa, kukweza ubwino wa madzi, kuteteza zachilengedwe zam'madzi, ndikukweza ubwino wa chilengedwe cha m'mizinda.

3. Kupititsa patsogolo mphamvu zoyankhira zadzidzidzi

Chenjezani mwachangu za ngozi zachilengedwe, perekani chithandizo cha deta nthawi yeniyeni, ndipo thandizani madipatimenti oyenerera kuchitapo kanthu mwachangu za ngozi.

4. Kukweza mulingo wa kasamalidwe ka mizinda

Kuwunika mwanzeru kumathandiza kuyendetsa bwino zinthu, kukonza magawidwe azinthu, kukonza bwino kayendetsedwe ka zinthu, komanso kuchepetsa ndalama zowongolera kuipitsa chilengedwe.

Milandu yakale

Pulojekiti yowunikira ubwino wa madzi otayira m'zipatala za m'mizinda
Pulojekitiyi ili mumzinda wa Yancheng, m'chigawo cha Jiangsu. Imayang'anira makamaka ubwino wa madzi a zinyalala m'zipatala. Madzi a zinyalala m'zipatala ali ndi zinthu zosiyanasiyana zovulaza (monga zotsalira za mankhwala, tizilombo toyambitsa matenda, ndi zina zotero), zomwe zingawopseze chilengedwe ndi thanzi la anthu. Onetsetsani kuti madzi a zinyalala m'zipatala akuyang'aniridwa nthawi yeniyeni, kuzindikira ndi kuthana ndi zinthu zosazolowereka munthawi yake, kuzindikira kuwonetsa ndi kusanthula deta nthawi yeniyeni kudzera pa nsanja yowunikira, ndikuthandizira kulosera zomwe zikuchitika komanso ma alarm osazolowereka.

Timatsatira "njira yothandiza" ya mzinda ndikuonetsetsa kuti madzi akumwa ali otetezeka kudzera mu kuyang'anira khalidwe la madzi nthawi yeniyeni, pamene tikuchepetsa mpweya woipa, kuteteza zachilengedwe zam'madzi, komanso kulimbikitsa chitetezo cha chilengedwe. Kuyang'anira mwanzeru njira yowunikira kumawongolera bwino kayendetsedwe ka mizinda, kumakonza kugawa kwa zinthu, kumawonjezera mphamvu zoyankhira zadzidzidzi pazadzidzidzi zachilengedwe, kumawonjezera kulimba mtima kwa mizinda, komanso kukwaniritsa njira zanthawi yayitali zopititsira patsogolo chitukuko chokhazikika.